Samen werken aan zelfstandigheid – Reablement in de wijk
Augustus 2025 | Janette Knevel is wijkverpleegkundige en werkt al ruim twintig jaar in de thuiszorg. Vanuit haar ervaring weet ze hoe belangrijk het is om mensen zo lang mogelijk zelfstandig te laten leven. Dat vraagt niet alleen om een andere manier van kijken, maar ook om samenwerking tussen verschillende disciplines. “We doen het echt samen,” zegt ze. “Met de fysiotherapeut, de ergotherapeut en de casemanager dementie kijken we regelmatig naar wat er nodig is. Zo vullen we elkaar aan en kom je verder.”
Overleg
Elke twee weken is er overleg met het wijkteam. In dit multidisciplinaire overleg worden casussen besproken, doelen gesteld en keuzes gemaakt over passende interventies. “Wat voor mij vanzelfsprekend is, ziet een ergotherapeut soms net anders. Die brengt dan iets in waar ik zelf niet aan gedacht had. Zo leer je van elkaar en help je de cliënt echt verder.”
Haalbare doelen stellen helpt
Een voorbeeld is een cliënt met een urostoma die het spannend vond om deze zelf te verzorgen. De zorg werd daardoor volledig overgenomen. De ergotherapeut stelde voor om een klein, haalbaar doel te formuleren: binnen twee weken moet de cliënt zelf het zakje kunnen verwijderen. Dat gaf richting, vertrouwen en uiteindelijk meer zelfstandigheid.
Inzetten van de community
In andere situaties wordt reablement ingezet door juist het netwerk rondom de cliënt te activeren. Zoals bij een echtpaar waarbij de partner overbelast dreigde te raken door het aan- en uittrekken van steunkousen. Janette vroeg naar de buren. Eerst was er weerstand, maar een week later bleek dat er toch contact was gezocht. Een kop koffie bij de buurvrouw bleek precies het moment van opladen dat nodig was om de zorg vol te houden.
Techologische hulpmiddelen
Ook technologische hulpmiddelen zoals Compaan of Medido dragen bij aan zelfstandigheid en het versterken van eigen regie. Een cliënt die vaak belde met de huisarts kreeg contact via Compaan: een digitale verbinding met de wijkverpleging. “Twee minuten videobellen bleek genoeg om het gevoel te geven dat er iemand luistert. En de huisarts kreeg ruimte voor andere cliënten.”
Gezamenlijke aanpak maakt het verschil
Binnen de wijkverpleging wordt reablement ook toegepast bij het plannen van zorg. Janette: “We kijken standaard of iemand met ondersteuning van de ergotherapeut of hulpmiddelen zelf dingen kan doen. Of iemand weer zelf de steunkousen aan kan, medicijnen met behulp van Medido kan innemen, of met de juiste begeleiding weer kan douchen. Kleine dingen, met grote impact.”De gezamenlijke aanpak maakt het verschil. “Je schakelt elkaar makkelijker in als je elkaar kent,” zegt Janette. “En we weten: samen zie je meer dan één. De cliënt profiteert daarvan.”
“Kleine dingen, met grote impact”
Tot slot heeft Janette ook een tip voor intramurale zorg: kijk wat mensen nog wél kunnen, ook als ze al lang in zorg zijn. “Laat iemand bijvoorbeeld zelf het prullenbakje legen of naar het kantoortje lopen in plaats van op de alarmknop drukken. Dat lijkt klein, maar het helpt om afhankelijkheid tegen te gaan.”
Reablement is in de ogen van Janette geen extra taak, maar de kern van goede zorg. Het begint met de vraag: wat is de vraag achter de hulpvraag? En hoe kunnen we samen met de cliënt werken aan het vergroten van eigen regie?